Slider

Nieuws van de Leefbaarheidsgroep Gemonde

Toespraak door Willem Marcelis als voorzitter van de Leefbaarheidsgroep Gemonde

Een historische gebeurtenis.
Het convenant dat wij zojuist hebben getekend, is een mijlpaal in de bestuurlijke geschiedenis van Gemonde. Eeuwenlang hebben Gemondenaren weinig grip gehad op de ontwikkelingen van hun kerkdorp. Tot 1996 vielen we bestuurlijk onder vier elkaar beconcurrerende gemeenten: Boxtel, Sint Michielsgestel, Sint Oedenrode en Schijndel. Deze gevierendeelde toestand was natuurlijk niet alleen maar kommer en kwel. Ik kan me echter wel voorstellen dat de sporen van verdeeldheid en van het wantrouwen in de richting van bestuurders nog niet allemaal zijn uitgewist.
De roep om gehoord te worden en om zelf invloed te hebben op de ontwikkelingen van ons dorp als leefgemeenschap stamt al uit 1803. Toen werd een "Request van de parochianen van Gemonde om een gemeentebestuur" verzonden aan het "Departementeel Bestuur van Braband". Er werd toen gepleit voor een eigen gemeentebestuur, omdat de vierendeling er toe bijdroeg, (ik citeer) "dat der supplianten veiligheid en rust meer als elders is blood gesteld aan bedelaars en ander slegt volk; met een woord, dat Gemonde ene plaats zijnde waar zoveel jurisdictien te zamen lopen, ook aldaar meer als elders veel gevogten, doodgeslagen, gestoolen en andere ongeregeldheden gepleegd worden." We mogen constateren dat er sindsdien op een aantal punten duidelijk vooruitgang is geboekt.
Nog een stukje bestuurlijke geschiedenis. In 1958 werd er op initiatief van Pastoor De Beer en het NCB en NKV een wijkraad opgericht. Na een aantal jaren kwam daar weer de klad in.
In 1971 richtten het NCB en NKV een belangenbehartigend orgaan op dat ze "Gemonds Belang" noemden. Enkele jaren later, in 1978, werd dit omgevormd tot "Stichting Gemonds Belang". Er kwam meer daadkracht en via de politiek kon er meer druk worden uitgeoefend op de bestuurders van ons gevierendeelde dorp. Er heerste echter veel ongenoegen in Gemonde. Daarom organiseerde Gemonds Belang een algemene vergadering voor alle inwoners. Dat was op 16 december 1980, hier in De Kei. Het zat er vol. Er was veel kritiek op het functioneren van Gemonds Belang, op de politiek en op de bestuurders van de vier gemeenten. Wat ik vooral deelde met de andere aanwezigen was een gevoel van machteloosheid. Gemonds Belang werd die avond min of meer gedwongen een onderzoekscommissie samen te stellen. Die kwam er. Haar opdracht was een antwoord te vinden op de vraag: "...hoe kan de Gemondse bevolking optimaal betrokken worden bij de inrichting en het functioneren van de eigen leefgemeenschap." De commissie werd bijgestaan door het PON, het Provinciaal Opbouworgaan Nederland. Na ruim een jaar was het eindrapport klaar. Heeft het iets uitgehaald? Nee. De reacties van de vier gemeenten toonden hoe weinig bereid men daar was om met ons mee te denken. In de discussies in ons dorp botsten particuliere belangen met het algemeen belang en werd de scheidslijn tussen autochtone bewoners en de nieuwkomers opeens scherper getrokken.
We zijn nu dertig jaren verder. En weer is er een eindrapport: het Integraal Dorpsontwikkelingsplan Gemonde; het IDOP. Met veel ongeloof en twijfel is het ontvangen. Gaat dit iets uithalen? Zoals we hier nu zitten lijkt het er wel op. De Gemondenaren en hun bestuurders staan niet langer tegenover elkaar, maar zitten naast elkaar. Beide partijen hebben er voor getekend om een gemeenschappelijk doel te bereiken. Namelijk dat we ieder vanuit onze eigen verantwoordelijkheid gaan zorgen dat het nu en in de toekomst goed leven zal zijn in Gemonde.
Het blijft natuurlijk zo, dat besluiten door de gemeentebestuurders genomen worden. Maar dank zij dit convenant zullen de Gemondenaren na ruim 200 jaren daar nu meer invloed op kunnen uitoefenen. Via de Leefbaarheidsgroep Gemonde die sinds vandaag een onafhankelijke Stichting geworden is. Dit samenspel van Gemeentebestuur en de inwoners van Gemonde is niet opgeëist via de lijnen van een confictmodel. Nee. We hebben elkaar gevonden en beter leren kennen in een proces van samenwerking binnen de projecten van het IDOP. Voor dit initiatief mogen wij allemaal het Bestuur van de Provincie Brabant dankbaar zijn. Het geeft ons hier in de gemeente Sint Michielsgestel de kans te proeven aan hoe het zal zijn wanneer gemeentelijke instellingen meer en meer kanalen worden, waardoor talenten en energieën van de burgers gevoed worden, opdat zij zich kunnen ontwikkelen tot burgers die zich minder afhankelijk opstellen, en die met hun talenten en energie dienstbaar willen zijn voor de leefbaarheid van de gemeenschappen waarvan zij deel uit maken.
We hebben allemaal nog veel van elkaar te leren in dit proces. Maar onze bedoelingen zijn van beide kanten goed en oprecht. Zolang dat blijft, is succes verzekerd. Daarom... er is alle rede voor een klein feestje vandaag.